Rząd izraelskiego premiera Benjamina Netanjahu mierzy się z jednymi z najpoważniejszych możliwych zarzutów w prawie międzynarodowym, podczas gdy zniszczenie Gazy, śmierć ludności cywilnej, masowe wysiedlenia i ograniczenia pomocy humanitarnej nadal pozostają centralnymi elementami konfliktu.

Międzynarodowy Trybunał Karny wydał nakaz aresztowania Netanjahu. Trybunał uznał, że istnieją uzasadnione podstawy, aby podejrzewać go o odpowiedzialność za domniemane zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości, między innymi stosowanie głodu jako metody prowadzenia wojny, celowe kierowanie ataków przeciwko ludności cywilnej, zabójstwa, prześladowania i inne nieludzkie czyny. Netanjahu pozostaje na wolności, a zarzuty te nie zakończyły się dotychczas wyrokiem skazującym.

Organizacje praw człowieka idą jeszcze dalej. Amnesty International utrzymuje, że Izrael dopuścił się ludobójstwa wobec Palestyńczyków w Gazie i wskazuje, że ograniczenia dotyczące żywności, leków, energii elektrycznej, ewakuacji medycznych oraz innych podstawowych usług stworzyły warunki zagrażające przetrwaniu palestyńskiej ludności. Human Rights Watch również dokumentuje działania, które określa jako zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości, akty ludobójstwa oraz czystki etniczne.

W raportach Amnesty International z 2026 roku niszczenie infrastruktury cywilnej, masowe wysiedlenia oraz ograniczanie pomocy humanitarnej przedstawiane są jako dalsze naruszenia podstawowych praw, w tym prawa do życia, zdrowia, żywności, wody, mieszkania oraz edukacji. Organizacja domaga się również zbadania niszczenia budynków mieszkalnych w Gazie jako możliwych zbrodni wojennych związanych z bezprawnym niszczeniem mienia i odpowiedzialnością zbiorową.

Rola Stanów Zjednoczonych staje się coraz trudniejsza do oddzielenia od tej debaty. Eksperci ONZ ds. praw człowieka zgłaszali poważne obawy dotyczące amerykańskich dostaw broni do Izraela, ostrzegając, że broń przekazywana przy wsparciu rządu USA może przyczyniać się do ataków prowadzących do poważnych naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego i praw człowieka. Podnoszone są również pytania o to, czy amerykańskie przedsiębiorstwa oraz instytucje państwowe właściwie oceniają ryzyko przed dalszym przekazywaniem uzbrojenia.

Pod rządami prezydenta Donalda Trumpa Waszyngton nadal zapewnia Izraelowi silne wsparcie polityczne. Human Rights Watch skrytykował również kierowaną przez Trumpa Radę Pokoju za działania zmierzające do wykluczenia UNRWA z Gazy, mimo że Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości wskazał na obowiązek umożliwienia skutecznej pomocy humanitarnej.

W rezultacie coraz więcej organizacji i ekspertów międzynarodowych uważa, że kryzysu w Gazie nie można traktować wyłącznie jako kolejnego konfliktu militarnego. Stał się on również testem tego, czy prawo międzynarodowe jest stosowane jednakowo wobec silnych państw i ich sojuszników.

Izrael odrzuca oskarżenia o ludobójstwo i konsekwentnie twierdzi, że jego działania wojskowe są skierowane przeciwko Hamasowi oraz stanowią samoobronę po atakach z 7 października 2023 roku. Hamas i inne palestyńskie grupy zbrojne również są oskarżane o zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości, między innymi zabójstwa, branie zakładników oraz znęcanie się nad osobami przetrzymywanymi.

Zbrodnie jednej strony nie zwalniają jednak drugiej strony z niezależnych obowiązków wobec ludności cywilnej. Międzynarodowe prawo humanitarne wymaga rozróżniania cywilów i kombatantów oraz zakazuje odpowiedzialności zbiorowej, głodzenia ludności cywilnej i ataków bez rozróżnienia celu.

Rosnąca liczba międzynarodowych ustaleń pozostawia rząd Netanjahu z poważnymi pytaniami dotyczącymi odpowiedzialności za zniszczenie Gazy. Jednocześnie Stany Zjednoczone muszą mierzyć się z pytaniem, dlaczego nadal zapewniają polityczne i militarne wsparcie w sytuacji narastających zarzutów dotyczących najpoważniejszych naruszeń prawa międzynarodowego.